Bok Böceklerinin Besin Durumu Kötüleşiyor


Güney Afrika’daki fil miktarına ilişkin yeni bir çalışmaya göre, insanlar ve filler bok böceği ortamlarını böceklerin besinini ve barınağını hem gerçekte hem de sembolik olarak kötüleştirecek derecede bozmuştur.

Biological Conservation dergisinde yayınlanan çalışma, belli türlerin korunduğu doğal kaynakların diğer doğal canlılara zarar verebildiğini göstermektedir. Ayrıca, insan faaliyetlerinin ekosistemleri bozabildiğine dair büyük miktarda kanıt da sağlamaktadır.

Bilim adamları, güney Mozambik’teki ve Güney Afrika’daki Maputaland Endemizm Merkezi’ndeki bok böceği populasyonlarını incelediler. İnsan yerleşimi olan bölgelerde, bok böceği tür çeşitliliği, ortamdaki dışkı sadece insan, çiftlik hayvanları ve diğer birkaç ait olduğundan azaldı.

Çalışmada yer alan Melodie McGeoch, “farklı bok böceği türleri, değişik tip ya da kalitedeki dışkıları tercih etmektedir.”, diye açıkladı ve şunu ekledi: “Örneğin, bazıları sulu dışkı yerine kuru olanını, ince dışkı yerine kaba yapılı olanını, farklı lif içerikli olanını ya da farklı büyüklükteki dışkı yataklarını tercih etmektedir. Bok böceği topluluğunun çeşitliliğini sürdürmek için, dışkı tiplerinin farklılıklarının sürdürülmesi zorunludur. “

Güney Afrika’nın Stellenbosch Üniversitesi’nde Entomoloji ve Koruyucu Ekoloji Bölümü’nde doçent olan McGeoch, Tembe Fil Parkı’ndaki bok böceklerinin besininde çeşitlilik olmadığını ifade etti. Araştırmacılara göre, filler önceden daha gölgeli, türce zengin kum ormanı ortamını karışık bir ağaç topluluğuna dönüştürmektedir.

McGeoch, Discovery News’e “kum ormanlarında (sıcak bölge, kurak ormanların nadir bir tipi) bulunan gölge seven bok böceği türleri, filler kum ortamını açıp tahrip ettiğinde yok olacak”, diye açıkladı.

Bok böceklerinin ekosistemlerde dışkıyı parçalayıp ortadan kaldırarak, besin çevrimine katkıda bulunarak, toprağı havalandırarak ve dışkıda gömülü olan tohumları çimlenebilecekleri toprağa gömerek önemli bir rol oynadığını da ekledi.

Londra’daki Queen Mary College Üniversitesi’nde araştırmacı olan Robert Knell ise bunu Discovery News’e söylediği şu açıklamayla onaylamıştır: ” Açıkça, bok böcekleri pek çok ekosistemde son derece önemlidir. Dışkının toprağa taşınması, her türlü iyi etkiyi yapmaktadır.”

Knell ve meslektaşı Joanne Pomfret de bok böceklerini incelemiş ancak belirli bir türü olan Euoniticellus intermedius’ta gelişen boynuza odaklanmışlardır.

Erkekler, uzantıyı dişi eşlerini kavramak ve kavga etmek için kullanmaktadır. Dişiler tarafından kazılmış yeraltı tünellerinde erkekler arasında kaçınılmaz güreş mücadeleleri gerçekleşmektedir. Mücadeleler sırasında, erkekler boynuzlarıyla kancalamakta ve birbirlerini arzuladıkları dişinin tünelinden atmaya çalışmaktadırlar.

Knell ve Pomfret, boynuz büyüklüğünün büyük erkekler için küçüklerden daha önemli olduğunu ancak en büyük boynuzlu böceğin genellikle kazandığını belirlemiştir. Eldeki bulgular, Animal Behaviour dergisinde yayınlanmıştır.

Knell, ” En büyük boynuza sahip erkeklerin kazanmasının sebebi, boynuzların kavga cesaretinin işareti görevini yapmasından ve rakip erkeklerin kaybeceğini bilmesinden; büyük boynuzların gerçekten kavgada daha etkili bir silah olarak işlev görmesinden kaynaklanabilir, ya da bu iki faktörün birleşmesi büyük boynuzlu erkeklerin kavgayı kazanmalarına neden olabilir.”, diye belirtmiştir.

Hem kendisi hem de McGeoch, insanların bok böceğinin yaşadığı yerlerde doğal ortamları daha iyi idare edeceklerini ummaktadır.

McGeoch, “İnsanlar olarak, bizler vahşi yaşamı nispeten küçük, çitlerle çevrilmiş alanlara dönüştürerek, kendimizi bu zor duruma düşürdük. Sonuç olarak, kalan az sayıdaki korunmuş alanlarda mümkün olan en fazla biyoçeşitliliğin korunması için aktif ve çoğunlukla sert idari karar lar alınmalıdır.”, diye açıklamıştır.

Kaynak: http://dsc.discovery.com/news/2006/05/02/dungbeetle_ani.html?category=animals&guid=20060502032641&dcitc=w19

Did you like this?
Tip qejxg with Cryptocurrency
Powered by BitMate Author Donations

Donate Bitcoin to qejxg

Scan to Donate Bitcoin to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some bitcoin:

Donate Bitcoin Cash to qejxg

Scan to Donate Bitcoin Cash to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send bitcoin:

Donate Ethereum to qejxg

Scan to Donate Ethereum to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Ether:

Donate Litecoin to qejxg

Scan to Donate Litecoin to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Litecoin:

Donate Monero to qejxg

Scan to Donate Monero to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Monero:

Donate ZCash to qejxg

Scan to Donate ZCash to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some ZCash:

Küçük Bok Böceği Büyük Yırtıcıdır


Eskiden besin zincirinin en sonunda yer alıyordu fakat şimdi yeniden ısırıyor.

Vahşi bir bok böceği türü, kendisinin 10 misli büyüklüğündeki kırkayağa saldırıp yerken görüntülendi.

D. valgum artık dışkı ile beslenmiyor. Bunun yerine, gece harekete geçen avcı, canlı avını zırhlı dişleriyle parçalamayı ve içindekileri yemeyi tercih ediyor.

Royal Society dergisindeki ABD’li bir uzman, bunun etçile dönüşen nadir bir leşçil tür örneği olduğunu belirtiyor.

Bok böcekleri (Scarabaeidae), yırtıcı yetenekleri ile tanınmıyorlar.

Topak haline getirip arka bacaklarıyla yuvarladıkları taze hayvan dışkısı ile besleniyorlar.

Ancak, Deltochilum valgum türünün kendisinin birkaç katı büyüklüğündeki kırkayakla boğuştuğu anlaşıldığında, Princeton Üniversitesi’nden Dr. Trond Larsen, gerçekten canlı ile beslenip beslenmediklerini bulmaya karar verdi.

Yeniden Isırıyor

Peru yağmur ormanlarında çalışan ekibi, böcekleri teşvik etmek amacıyla değişik muameleleri içeren 100’den fazla tuzak kurdu.

D. valgum’un özellikle kırkayakla beslendiğini ve yaralı ama canlı avları tercih ettiğini buldular.

Kızılötesi kameralar kullanarak, bir ergin böceğin yaralı bir kırkayağa saldırarak öldürdüğünü ve vücut zırhıyla parçalayarak büyüklüğünü azalttığını filme çektiler.

Biology Letters dergisinde, sıcak bölgeler ekologu Dr. Larsen, “bu, dikkate değer bir değişimdir”, diye yazdı ve şunu ekledi:

“Dışkıyla beslenen türlerle yakın akraba olmasına rağmen, D. valgum topak yuvarlama davranışını tamamen değiştirdi. Bu, zorunlulukta oluşan bok böceği türünün ilk bilinen örneğidir.”

Etçil böcekler, kendilerinden çok daha büyük olan avlarına saldırıp öldürmek için silah olarak dışkıdan ve leşten bakteri çıkaran kuzenleriyle aynı ağız organlarını kullanmaktadır.

Gözlem odalarına konulduğunda, böcekler kırkayağın vücudunu orta ve arka ayakları ile kavrayarak saldırılara başladılar.

Kırkayaklar, 110 mm uzunluğa ulaşabilir, sadece 7-8 mm genişliğindeki böceklerin kavramalarına direnmek için kıvrılarak ya da onların vücutlarını döverek tepki gösterdiler.

Dövmelerin azalmasını bekledikten sonra, böcekler zırhlı dişlerini vücut bölütleri arasına sokar ve ön dişleriyle keserken aynı anda yukarı kaldırır.

Dr. Larsen, ” izlediğimiz bir öldürme sırasında, böceğin yukarıya kaldırma gücü kırkayağın başını vücudundan ayırdı.”, diye belirtti.

Dev Bir Sıçrama

Ekip, buluşlarının bir türün fizyolojisindeki ufak değişimlerin bile davranışlarında dev bir sıçramaya neden olduğunu gösterdiğini söylemektedir. Böceklerin hiç dışkı topaklarını yuvarladıkları görülmedi. Bunun yerine, öldürülen kırkayağı güvenli bir yere sürükleyip yemeye başlamak için güçlü arka ayaklarını kullandılar.

Bok böceklerinin başları, genellikle dışkı topaklarını yuvarlamak için bir kürek gibi düz ve geniştir ancak D. valgum, kırkayağın doğrudan vücudunun içerisine girip içindekilerle beslenmesi için dar ve sivri bir başa sahiptir.

Ayrıca daha keskin dişleri olup bunları vücudu kaldırıp açmak ve onu ufak parçalara ayırmakta kullanır.

Ancak yiyeceklerini gömen çoğu bok böceği türünün aksine, ölü kırkayaktan geriye kalanlar yumuşak iç dokusundan tamamen temizlenmiş halde yaprakların altına bırakılarak terk edilmiştir.

Makalenin yazarlarından biri olan Blue Moon Fund’dan (Mavi Ay Fonu) Dr. Adrian Forsyth, “bu, büyük bir sıçramaya -leşçilden avcıya- benzemektedir ancak asıl önemli olan A’dan Z’ye bunu nasıl gerçekleştirdi?”, diye belirtmiş ve şunu eklemiştir:

“Biz, pek çok bok böceğinin kuvvetli siyanürce zengin kokuları ile fark edilen ölü böceklere ilgisi olduğunu biliyorduk. Şimdi ise, bunu hiç bekleyemeyen bir tür buluyoruz. Bu, “ölü ya da diri fark etmez, onu yiyeceğim” diyen bir türdür. Bu, etçil olmak için açıkça büyük bir adım atılabileceğine güzel bir örnektir.”

Bilim adamları, bu alışılmamış evrimsel değişikliğe besin için yüksek rekabetin neden olduğuna inanmaktadırlar.

Bok böcekleri, hem tür içerisinde hem de türler arasında kaynaklar için şiddetli rekabete maruz kalmaktadır.

Erginlerin dışkı topaklarını rakiplerinden birbirlerini iterek ve takip ederek saldırganca savundukları gözlenmiştir.

Aynı davranış, kırkayakları yakalayan böceklerde de görülmüştür.

Araştırmacılar, çarpıcı evrimsel sıçramanın pek çok farklı tipte böceğin bir arada bulunmalarını açıklamakta yardımcı olabileceğini söylemektedir.

Dr. Forsyth, “düşündüğümüzün istisna olmaktan çok sadece başka bir şeye dönüşen bok böceği olmasını şaşırtıcı buluyorum”, diye belirtmiştir.

Lezzet Testi

Bununla birlikte; bu, bok böceğinin isminin ifade ettiğinden daha gelişmiş olduğunu ortaya koyan ilk örnek değildir.

2006’da Kuveyt’li araştırmacılar, bok böceklerinin yemeğini seçen canlılardan olduklarını gösteren çalışmalarıyla Ig Nobel Ödülü’nü aldılar.

Üç otçul hayvanın (at, deve ve koyun) dışkısı verildiğinde, böcekler diğerlerine göre daha sulu olan at dışkısını tercih etmiştir.

Bunun yanında, Afrika bok böceği, ay ışığını kullanarak hareket ettiği bulunan ilk hayvan olup bu şekilde kendi yönünü bulur ve dışkı yuvarlarken rakiplerinden hızla uzaklaşıp güvenli bir yere saklanır.

Bu nedenle, pek çok şakanın hedefi olabilmelerine rağmen yeteneklerini küçümsemek aptalcadır.

Haber Kaynağı: http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7840404.stm

Did you like this?
Tip qejxg with Cryptocurrency
Powered by BitMate Author Donations

Donate Bitcoin to qejxg

Scan to Donate Bitcoin to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some bitcoin:

Donate Bitcoin Cash to qejxg

Scan to Donate Bitcoin Cash to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send bitcoin:

Donate Ethereum to qejxg

Scan to Donate Ethereum to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Ether:

Donate Litecoin to qejxg

Scan to Donate Litecoin to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Litecoin:

Donate Monero to qejxg

Scan to Donate Monero to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Monero:

Donate ZCash to qejxg

Scan to Donate ZCash to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some ZCash:

Bok Böceği

Coleoptera (kınkanatlılar) takımının Scarabaeinae (ya da Coprinae) alt ailesinden, gübre ve pisliklerin içinde yaşayan böceklerin ortak adı. Bok böceği; kazmaya elverişli başı ve kürek biçimindeki duyargalarıyla gübre ve dışkıları top haline getirerek, bazen elma büyüklüğünde dışkı topakları yapar. Yaz başında topağıyla birlikte kendisini toprağa gömer ve depoladığı bu dışkıyla beslenir. Mevsim bitiminde, dişi bokböceği, yumurtalarını aynı toprağa bırakır; yumurtadan çıkan larvalar da gene bu dışkı topağından beslenir.

Uzunlukları 5-30 mm arasında değişen, genellikle yuvarlak gövdeli ve koyu renkli, bazıları metal parlaklığında olan bok böceklerinin kın biçimindeki kanat örtüleri (elitra), karınlarının uç bölümünü açıkta bırakacak kadar kısadır. Erkeklerde, başın tepesi bir boynuz gibi uzayarak kıvrılmıştır. Bok böcekleri, 24 saat içerisinde kendi ağırlıklarından daha fazlasını yiyebildiğinden ve dışkıları hızla başka canlıların yararlanabileceği maddelere dönüştürdüğünden yararlı böceklerden sayılır.

Eski Mısır’da kutsal sayılan, bu uygarlığın değerli takılarında ve resimlerinde sık sık işlenen kutsal bok böceği (Scarabaeus sacer), Mısırlıların kozmogoni (evren doğumu) anlayışında da bir simge olarak yerini almıştır; Dışkı topağı: Yer’i, bu topağı oluşturan bok böceği: Güneş’i, hayvanın üç çift bacağındaki 30 bölüt: (aslında bu türün bacakları yalnız ca 20 bölütlü, bazı yakın akrabalarınınki 30 bölütlüdür) ayın 30 gününü simgeler. Scarabaeinae alt ailesinin ilginç üyelerinden biri de, Avustralya’da valabilerin anüsünde yaşayan Macrocopris symbioticus’tur. Heliocopris ve Catharsius cinslerinin bazı türlerini içeren Hindistan bok böcekleri, çok büyük dışkı topakları yapıp, üstlerini kille örter. Kuruyan topaklar öylesine sertleşir ki, bir zamanlar bunların eski çağlardan kalma top gülleleri olduğu sanılmıştır.

Aphodiinae ve Geotrupinae alt ailelerinin üyeleri de bok böceği adıyla tanınır. Yalnız bu böcekler, gübre ve dışkı topakları yapmayıp, beslenmek ve yumurtalarını bırakmak için gübre yığınlarının altında kendilerine odacıklar kazarlar. Aphodiinae üyeleri küçük (4-6 mm arası), kanat örtüleri genellikle sarı renkte olan kara gövdeli böceklerdir. Geotrupinae alt ailesinin örneğin Geotrupes cinsi, 14-20 mm uzunluğunda, kahverengi ya da kara bok böceklerini içerir. Bunlardan Geotrupes stercorarius türü Avrupa’da çok yaygındır.

Kaynak: AnaBritannica Ansiklopedisi, 6. Cilt, s. 108, 1994, Ana Yayıncılık.

Did you like this?
Tip qejxg with Cryptocurrency
Powered by BitMate Author Donations

Donate Bitcoin to qejxg

Scan to Donate Bitcoin to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some bitcoin:

Donate Bitcoin Cash to qejxg

Scan to Donate Bitcoin Cash to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send bitcoin:

Donate Ethereum to qejxg

Scan to Donate Ethereum to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Ether:

Donate Litecoin to qejxg

Scan to Donate Litecoin to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Litecoin:

Donate Monero to qejxg

Scan to Donate Monero to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some Monero:

Donate ZCash to qejxg

Scan to Donate ZCash to qejxg
Scan the QR code or copy the address below into your wallet to send some ZCash: